الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

126

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

دارا بود كه همين بخش از آن كتاب را شيخ نظام الدّين به خط خود استنساخ كرده و در آخر آن چنين مرقوم داشته بود : از تعليق اين مقدار از كتاب كه براى خود داشته آسوده خاطر گرديد . العبد على بن محمد بن عبد الحميد نيلى سال 761 هجرى . و شيخ على كركى كه بر پشت همان نسخه به خط خود نوشته بود اين مجلد و دو مجلد بعد از آنكه مشتمل بر همگى مختلف الشيعة است ، به خط شيخ امام عز الدّين عبد الحميد نيلى است و ظاهرا مرادش مترجم حاضر بوده باشد ، زيرا نسبت به جد شايع است و تعدد لقب هم متعارف و لفظ « على بن » از قلم شيخ على ( قدس سره ) افتاده است . از آغاز غوالى اللئالى ابن جمهور احسائى و منابع ديگر معلوم مىشود كه ابن فهد هم از مترجم حاضر روايت مىكرده است و در همان كتاب در ضمن معرفى از او چنين اظهار داشته است : از ابن فهد ، از شيخ امام فاضل دانشور و فقيه پارسا نظام الدّين على بن عبد الحميد نيلى ، از فخر الدّين فرزند علامه . و به‌طورى كه از اجازه ابن فهد برمىآيد شيخ على بن محمد بن عبد الحميد نيلى از گروهى ديگر از اعلام از جمله سيد رضى الدّين بن معبد حسينى و سيد شمس الدّين محمد بن ابى المعالى حسينى روايت مىكرده است . و از اجازه‌اى كه صهيونى به شيخ على ميسى دانشور بنام داده است استفاده مىشود كه شيخ عزّ الدّين بن عشرة هم از شيخ نظام الدّين على بن عبد الحميد نيلى مترجم حاضر ، از شيخ فخر الدّين بن علامه روايت داشته است . و از اسانيد اربعين استاد استناد ( قدس سره ) به دست مىآيد كه شيخ على بن عبد الحميد مترجم حاضر از شهيد اول هم روايت مىكرده است . و روايت نيلى از شهيد دور از حقيقت نمىباشد ، زيراكه اتفاق افتاده است دانشورانى كه در يك درجه باشند از يكديگر روايت مىكرده‌اند . شيخ فرج اللّه در كتاب رجال خود در باب القاب مىنويسد : نيلى ( به كسر نون و سكون ياء و كسر لام ) منسوب به نيل است كه نيل‌فروش باشد و بنا به ضبط اول منسوب به نيل است كه نام چند محل مىباشد از جمله نام دو دهكده است در كوفه و نام شهرى